De Inspectie SZW behandelt enkele veelgestelde vragen over corona en thuiswerken. Wat zijn bijvoorbeeld de verplichtingen van de werkgever bij thuiswerken en waar moet een goed ingerichte werkplek aan voldoen? De vragen en antwoorden op een rij:

Is thuiswerken verplicht?

Om verspreiding van COVID-19 te voorkomen, heeft het kabinet de volgende oproep gedaan: werk thuis, tenzij het niet anders kan.

De werkgever is verplicht de werknemers te beschermen tegen risico’s op de arbeidsplaats. De blootstelling aan het coronavirus is een van deze risico’s. Een maatregel die de werkgever kan treffen om de werknemers te beschermen, is het gelegenheid geven tot thuiswerken, in die gevallen waar dat kan.

Als de werkgever onvoldoende nadenkt over hoe zijn werknemers beschermd kunnen worden, geen beleid heeft ontwikkeld over mogelijkheden tot thuiswerken en geen veilige arbeidsplaats biedt op kantoor, kan dat in bepaalde omstandigheden een overtreding van de zorgplicht zijn.

Ik wil thuiswerken, maar dat mag niet van de werkgever. Wat kan ik doen?

Werkgever en werknemer moeten samen kijken of thuiswerken tot de mogelijkheden behoort. Bespreek met elkaar of en waarom het werk wel of niet thuis is uit te voeren.

COVID-19 is een risico op de werkplek en daarom moet de werkgever maatregelen nemen om zijn werknemer te beschermen. De werkgever moet daartoe een beleid voeren en daarbij de arbeidshygiënische strategie volgen (volgorde van maatregelen: beginnen bij aanpak van de bron, dan collectieve maatregelen, individuele bescherming, en als sluitstuk persoonlijke beschermingsmiddelen).

Als thuiswerken niet tot de mogelijkheden behoort, zal de werkgever er dus wel voor moeten zorgen dat werken op de arbeidsplaats gezond en veilig kan.

Ik moet thuis werken, maar mijn thuiswerkplek is niet goed. Wat zijn de verplichtingen van de werkgever?

De werkgever moet zorgen voor een gezonde en veilige werkplek voor de werknemer en een werkplekinrichting die is aangepast aan de persoonlijke kenmerken van de werknemer. Dit geldt ook als de werkgever de werknemer wil laten thuiswerken.

Verschillende artikelen van het Arbobesluit zijn hierbij van toepassing. Denk hierbij aan fysieke belasting en beeldschermwerk (bij meer dan 2 uur beeldschermwerk per 24 uur).

Dit betekent dat de werkplek moet worden ingericht volgens de ergonomische beginselen, tenzij dit redelijkerwijs niet van de werkgever is te vergen.

De werkgever moet de nodige faciliteiten, zoals een bureau, toetsenbord of monitor ter beschikking stellen, tenzij de werknemer die al heeft. Dat betekent niet dat hij nieuwe meubels en dergelijke moet kopen of vergoeden. De werkgever kan ook bureaustoelen van kantoor ter beschikking stellen. Ook moet de werkgever instructies geven over de juiste inrichting van de werkplek.

Toegang tot internet (en elektriciteit) is vaak al in huis aanwezig. Als de werkgever verplicht tot thuiswerken, volstaat hij over het algemeen met een vergoeding van de kosten voor elektriciteit en internet, of biedt hij mobiel internet aan. Maar dit volgt niet uit de Arbowet.

Hoe ziet een goed ingerichte werkplek eruit?

In het Arbeidsomstandighedenbesluit is opgenomen dat de werkplek in de eigen woning moet worden ingericht volgens de ergonomische beginselen.

Belangrijk bij het inrichten van de werkplek is een goede positie van het beeldscherm, het op elkaar afstemmen van de stoel- en tafelhoogte zodat de armen een ontspannen houding aan kunnen nemen, de muis dichtbij het lichaam plaatsen en de stoel zo instellen dat voeten, bovenbenen en onderrug goed worden ondersteund.

Bij een laptop is het nodig om een extra toetsenbord, een muis en eventueel een beeldscherm te gebruiken.

Daarnaast moet de werkplek voldoen aan de eisen die worden gesteld aan beeldschermarbeid. Dit betekent dat het werken achter een beeldscherm op gezette tijden moet zijn af te wisselen door andere werkzaamheden of rusttijd.

Nadere voorschriften voor beeldschermarbeid zijn bijvoorbeeld:

• Het beeldscherm is van goede kwaliteit, gemakkelijk instelbaar en kantelbaar en mag niet spiegelen.
• Beeldscherm en toetsenbord mogen niet aan elkaar vast zitten.
• De werkplek moet een comfortabele houding mogelijk maken.
• De verlichting op de werkplek zorgt voor voldoende licht en een beheerst contrast tussen het beeldscherm en de omgeving.
• De programmatuur is aangepast aan de te verrichten taken.

Om bedrijven te ondersteunen heeft TNO het risicobeoordelingsinstrument Beter achter je beeldscherm ontwikkeld.

Ga voor meer informatie naar Arboportaal:

• Arboportaal over thuiswerken
• Factsheet Arboportaal vitaal  thuiswerken
• Video Arboportaal vitaal thuiswerken

Bron: Inspectie SZW