Nog geen overeenstemming over fiscale behandeling grenswerkers

Er is nog geen overeenstemming bereikt in de belastingverdragen met Duitsland en België over de fiscale behandeling van thuiswerkende grenswerkers. Dat schrijft staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) in antwoord op vragen over de fiscale behandeling van grenswerkers van Tweede Kamerleden Boutkan (Volt) en Van Dijk (CDA).

Nederland wil in de bilaterale belastingverdragen met Duitsland en België een thuiswerkmaatregel gericht op grenswerkers opnemen waarbij de grenswerker tot een bepaald aantal dagen kan thuiswerken zonder verschuiving van het heffingsrecht naar het woonland. Nederland zou daarbij het liefst aansluiten bij de sociale zekerheid (tot 50% thuiswerken faciliteren). Deze regeling lijkt op de korte termijn echter moeilijk te realiseren. Dat laat Staatssecretaris Van Rij van Fiscaliteit weten.

Dubbele belastingheffing voorkomen

Het grootste potentiële fiscale obstakel voor grenswerkers zou dubbele belastingheffing kunnen zijn. Om dat te voorkomen sluit Nederland belastingverdragen met andere landen, maar daarbij kan de fiscale positie van grenswerkers nog steeds complex zijn. Die complexiteit komt voort uit het feit dat grenswerkers met fiscale regels van verschillende landen te maken krijgen.

Administratieve lasten

Omdat die stelsels niet (volledig) op elkaar zijn afgestemd, gaat grensoverschrijdend werken doorgaans gepaard met enige administratieve lasten en kan sprake zijn van financiële voor- of nadelen in vergelijking met personen die een werkgever in hun woonland hebben.

Onzekerheid over gevolgen

Wanneer mensen thuiswerken in een ander land dan waar hun werkgever is gevestigd, kan dit leiden tot een wijziging van de toepasselijke socialezekerheids- en/of belastingwetgeving. Over de gevolgen daarvan leeft bij grenswerkers en hun werkgevers onzekerheid.

Ontstaan van vaste inrichting

Bij werkgevers leven ook zorgen over het ontstaan van een zogenoemde vaste inrichting als hun werknemers in een ander land thuiswerken. Het ontstaan van een vaste inrichting kan voor de werkgever namelijk leiden tot (administratieve) verplichtingen voor de loonbelasting en vennootschapsbelasting in het woonland van de werknemer. Deze onzekerheid lijkt voor werkgevers een belemmering te kunnen zijn om thuiswerken toe te staan of om grenswerkers in dienst te nemen.

Hybride werken ook voor grenswerkers

Het kabinet vindt het belangrijk dat de voordelen van hybride werken toegankelijk zijn voor iedereen, dus ook voor grenswerkers en zet zich er daarom voor in om de gevolgen van thuiswerken voor de socialezekerheids- en fiscale posities van grenswerkers waar mogelijk te verminderen. Belangrijk daarbij is dat het eventuele obstakel van dubbele belastingheffing door de bestaande belastingverdragen al wordt voorkomen.

Thuiswerkmaatregel gericht op grenswerkers in belastingverdragen

Nederland wil in de bilaterale belastingverdragen met Duitsland en België een thuiswerkmaatregel gericht op grenswerkers opnemen waarbij tot een bepaald aantal dagen thuisgewerkt kan worden zonder verschuiving van het heffingsrecht naar het woonland. Met Duitsland en België zijn dit jaar al meerdere overleggen geweest over een mogelijke maatregel in de bilaterale belastingverdragen. Tot nu toe is daarbij geen overeenstemming bereikt over een aanpassing van de belastingverdragen.

Onlangs is de staatssecretaris naar Berlijn en Brussel geweest om de grenswerkersproblematiek bij staatssecretaris Hölscher (Duitsland) en minister Van Peteghem (België) nadrukkelijk onder de aandacht te brengen en het belang van een thuiswerkmaatregel voor grenswerkers te benadrukken. Nederland wil de gesprekken over een aanpassing van de bilaterale verdragen graag spoedig voortzetten.

Aansluiting bij sociale zekerheid (tot 50% thuiswerken toegestaan)

Waar mogelijk zou Nederland daarbij het liefst aansluiting zoeken bij de sociale zekerheid (tot 50% thuiswerken faciliteren). Een dergelijke vergaande regeling lijkt op de korte termijn echter moeilijk te realiseren.

Uniforme oplossing

Onze buurlanden streven uiteindelijk naar een uniforme oplossing met al hun buurlanden en willen voor een substantiële afwijking van de huidige (OESO) modelregels discussie in breder internationaal verband afwachten.

Nederland wil daarom samen met België -mogelijk in Benelux-verband- en Duitsland een taskforce vormen om de discussie in EU-verband verder te brengen. In de tussentijd blijven we met België en Duitsland in gesprek over bilaterale afspraken om te faciliteren dat grenswerkers toch een (kleiner) deel van hun tijd kunnen thuiswerken zonder fiscale gevolgen.

Crisismaatregel tijdens coronacrisis

De thuiswerkovereenkomsten tijdens de coronacrisis betroffen een crisismaatregel om onverwachte gevolgen van het gedwongen thuiswerken te voorkomen. Landen waren het erover eens dat deze overeenkomsten niet langer gerechtvaardigd waren na het aflopen van de thuiswerkmaatregelen.

Geen permanente regeling

De thuiswerkovereenkomsten waren overigens ook niet geschikt voor een verdere verlenging. Ze waren namelijk direct gekoppeld aan de coronamaatregelen met betrekking tot thuiswerken en leenden zich daardoor niet voor een permanente maatregel.

Keuzemogelijkheid

Een nieuwe maatregel die uitgaat van een vergelijkbare systematiek, maar zonder koppeling aan de coronamaatregelen zou leiden tot keuzemogelijkheid. Mensen zouden dan kunnen kiezen in welk land ze belasting betalen. Dat werkt planning in de hand en heeft om die reden niet de voorkeur. Daarnaast is voor een dergelijke overeenkomst ook de medewerking van de andere betrokken staat nodig.

Nieuwe kaderovereenkomst sociale zekerheid

De minister van Sociale Zaken heeft de Tweede Kamer recent geïnformeerd over de nieuwe kaderovereenkomst op het gebied van de sociale zekerheid waarmee de ondertekenende lidstaten per 1 juli structureel thuiswerken door grenswerkers tot 50% van de arbeidstijd faciliteren.

Het is nu aan de fiscaliteit om ook met een maatregel te komen. Nederlandse wil daarbij dus waar mogelijk aansluiting zoeken bij de sociale zekerheid. Nederland brengt dit ook in bij de internationale besprekingen en dit is wat Nederland betreft dus ook een belangrijk aandachtspunt bij de discussie in EU-verband.

Taskforce binnen EU

Een aparte werkgroep die zich richt op de coördinatie tussen sociale zekerheid en fiscaliteit lijkt in de tussentijd geen toegevoegde waarde te hebben. Als voorzitter van de Benelux dit jaar wil de staatssecretaris samen met Duitsland en de Beneluxlanden de taskforce binnen de EU vormen om het onderwerp grenswerkers hoog te agenderen. Het is de bedoeling dat België het dan
agendeert tijdens hun voorzitterschap van de EU in de eerste helft van 2024.

Antwoorden op Kamervragen over fiscale behandeling grenswerkers