Zaak nr: 25/818 Wtra AK
De accountant gaf een samenstelverklaring af voor een controleplichtige klant zonder vast te stellen of die jaarrekening ook aan een controle onderworpen moest worden. ,,Het niet onderkennen van de controleplicht raakt rechtstreeks de naleving van wet- en regelgeving”, zegt advocaat Luc Franssen tijdens de procedure bij de tuchtrechter. Met minimale maatregelen had de accountant dit kunnen voorkomen. ,,Dat dit ontbreekt, bevestigt dat het kwaliteitssysteem niet goed was opgesteld.”
Het gebrek kwam naar voren bij een reguliere toets bij het kantoor in juli 2023. Een cruciale fout, stelt Franssen namens de NBA. Deze tekortkoming rechtvaardigt het indienen van een klacht. ,,Een C-oordeel valt binnen de ratio van de stap naar het tuchtrecht. En dat tuchtrecht heeft als doel het bewaken van tekortkomingen in het beroep.” De AA is de kwaliteitsbepaler binnen het kantoor. Hem wordt dan ook verweten dat het kwaliteitssysteem binnen het kantoor in opzet en werking niet voldoet.
Tunnelvisie
Advocaat Marc Kelder staat de accountant bij en vindt dat de NBA een tunnelvisie hanteert. Het is niet zo dat zijn cliënt een samenstelverklaring afgaf zonder op de controleplicht acht te slaan. ,,Dat heeft hij. Hij heeft zich alleen vergist in de ingangsdatum.” De accountant ging echter uit van een verkeerd advies. ,,Dat als je twee jaar aan de criteria voldoet, dat je dan in het derde jaar controleplichtig bent”, zegt de AA. Niet elke beroepsfout leidt automatisch tot een tuchtrechtelijke verwijtbaar handelen, meent Kelder. ,,En als de fout ontdekt is, heeft hij dan adequaat gehandeld om dat op te lossen? Ja, dat is gebeurd”, kopt de advocaat het antwoord op die vraag binnen.
Samen met bureau Fiscount is een beoordeling gemaakt, is de klant geïnformeerd en is een controle-opdracht afgegeven. Ook toonde zijn cliënt lerend vermogen. Zijn werkwijze is inmiddels aangepast. ,,Een fout maken en je werkwijze aanpassen, dat wil niet zeggen dat de opzet van het kwaliteitssysteem niet deugd. Hij heeft adequaat gereageerd.” Kelder meent dat de NBA de weg naar de tuchtrechter wilde openen door van een B-oordeel, zoals afgegeven door de toetsers, via de Raad van Toezicht alsnog een C-oordeel te maken. ,,Door deze handelswijze zijn we in het tuchtrechtelijk moeras beland.” De NBA heeft volgens Kelder niet voldaan aan de criteria van een C-oordeel – dat het kwaliteitssysteem in opzet en werking niet voldoet – en gaat zo tegen haar eigen regels in.
Het verschil tussen een B- en C-oordeel na toetsing is groot. ,,A is goed, B betekent dat verbetering nodig is, C is een tuchtklacht”, vat een van de leden van de Accountantskamer de kwalificatie vlot samen. In het gesprek met de Raad van Toezicht begin 2024 ging het niet over de vraag of een B- of C-oordeel gegeven moest worden, zei de accountant. Dat het van B naar C ging, heeft hem ook verrast. Maar een gesprek is gebruikelijk als de raad wil afwijken van een voorgesteld oordeel, zegt Gert-Jan van der Wielen namens de NBA. ,,Het al dan niet controleplichtig zijn is geen hogere wiskunde. Dat kun je vaststellen aan de hand van een simpele tabel.” Als je klant het eerste jaar de drempel overschrijdt, begin je al met de klant te communiceren, zegt hij. ,,Zo van: let op. De volgende keer wordt je controleplichtig. Dat wacht je niet rustig af.”
Advocaat Kelder noemt het een menselijke vergissing. ,,Dit komt ook niet vaak voor in de mkb-praktijk.” De accountant zegt dat er geen opzet in het spel was en dat het gaat om een verkeerde inschatting. ,,Ik ben me opnieuw gaan beseffen hoe zorgvuldig je in dit beroep moet zijn.”
Een uitspraak van de tuchtrechter volgt binnen twaalf weken.
Ach, het verschil tussen leiden en lijden. Als je ergens aan lijdt, kun je minder goed leiden, dat blijkt maar weer.
Wanneer stopt dit illegale toezicht op burgers en private ondernemingen eindelijk? Toezicht behoeft een expliciete wettelijke regeling expressies verbis in de wet in formele zin, quod non.