Deloitte ook in hoger beroep vrijuit in ‘voorzieningenzaak’

De curator van een failliet schildersbedrijf haalt bakzeil in een zaak tegen Deloitte. Die draait om een megaclaim van de staat en het niet opnemen van een voorziening.

Vervuild slib

Begin jaren negentig bleek het slib in de industriehaven van Harlingen ernstig verontreinigd. De Nederlandse staat stelde de zusterbedrijven Welgelegen en Welsec aansprakelijk voor de saneringskosten van € 2,6 mln tot € 3,0 mln, waarvan de gemeente Harlingen de helft zou betalen. Deloitte stelde de jaarrekeningen van Welsec over 2000 tot en met 2009 op. In de jaarrekeningen over 2000 en 2001 werd geen melding gemaakt van de claim van de Staat; in de jaren erna is geen voorziening getroffen voor een mogelijk te betalen schadevergoeding ‘omdat de omvang van de mogelijke verplichting niet op verantwoorde wijze en met voldoende betrouwbaarheid kan worden ingeschat’, zoals in de jaarverslagen stond.

Geen voorziening

Het hof oordeelde in 2011 dat Welsec en Welgelegen een schadevergoeding van € 1,2 mln (plus rente werd dat € 1,9 mln) moesten betalen. ABN Amro trok hierop de kredietfaciliteit in, waarna in 2012 het faillissement van moederbedrijf HHI volgde. De curator bereikte overeenstemming over de overname van Welsec maar stapte tevens naar de rechter. De schuldeisers van het failliete moederbedrijf hadden volgens de curator schade geleden doordat in de jaarrekeningen geen voorzieningen waren getroffen voor de dreigende claim van de staat. Dit was accountant Deloitte aan te rekenen, vond de curator.

Wel schuldig, geen veroordeling

De rechtbank vond in 2017 dat Deloitte onrechtmatig had gehandeld. ‘Deloitte [had] als controlerend accountant het bestuur van Welsec in de betreffende jaren moeten adviseren om deze voorziening in de balans op te nemen in plaats van te volstaan met een vermelding van de claim in de toelichting op de balans. Voorts had Deloitte vanwege het ontbreken van een voorziening op de balans ter zake van de claim van de Staat haar goedkeuring aan de jaarrekeningen over de jaren 2005 t/m 2009 dienen te onthouden, omdat deze jaarrekeningen geen getrouw beeld gaven van de vermogenspositie van Welsec,’ aldus de rechter. Tot een veroordeling van Deloitte kwam het echter niet, omdat er onvoldoende bewijs was voor het causale verband tussen het onrechtmatig handelen en de gestelde schade.

Hoger beroep

Zowel de curator als Deloitte gingen in hoger beroep. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is bij de behandeling hiervan vooral uitgegaan van de controletaak van de accountant. Het primaire doel was het geven van een redelijke mate van inzicht in de vermogenspositie van de vennootschap en de getrouwheid van de jaarrekening. Aan Deloitte is op haar verzoek elk jaar een lawyer’s letter gezonden. Hierin maakte de advocaat een juridische inschatting met betrekking tot de claim van de Staat. Daarnaast spraken Deloitte en het bestuur van Welsec jaarlijkse ten behoeve van de accountantscontrole. In die besprekingen kwam de vordering van de Staat en de procedure bij het hof steeds aan de orde. In beginsel mocht Deloitte als extern accountant op de hiermee verkregen informatie afgaan

Afromen resultaat

Dit alles leidde het hof op 24 maart tot het oordeel dat Deloitte heeft kunnen oordelen dat het opnemen van een voorziening in de jaarrekeningen van Welsec over de boekjaren 2005 tot en met 2009 niet aan de orde kon zijn, en dat de vordering van de Staat op Welsec diende te worden opgenomen bij de ‘Niet in de balans opgenomen verplichtingen’. Zij hoefde haar goedkeuring aan de jaarrekeningen dan ook niet te onthouden. Terwijl de staatsclaim boven hun hoofd hing gingen HHI en zijn bestuurders door met het uitbetalen van dividend. Het hof is met Deloitte van oordeel dat HHI en de bestuurders eenvoudig konden vaststellen dat met het afromen van het volledige resultaat van Welsec geen middelen in de vennootschap zouden achterblijven om aan een veroordeling in de verontreinigingszaak te voldoen. Uitspraak: Deloitte heeft niet onrechtmatig gehandeld.

Accountancy Vanmorgen schreef in 2017 al over deze zaak: Deloitte niet aansprakelijk voor nalaten opnemen voorziening