Een onopgemerkte passage in het jaarverslag van Unilever meldt dat de Britse belastingdienst 141 miljoen euro claimt voor belasting die het bedrijf (in de ogen van de Britten) onterecht in Nederland heeft betaald. De claim gaat over 2015, maar kan zich over meerdere jaren uitstrekken en oplopen tot 600 miljoen.
Verhuizing
Unilever laat weten dat de belastingkwestie geen rol heeft gespeeld bij het recente besluit om het hoofdkantoor in Londen te vestigen. De claim viel in 2019 op de mat, het besluit om te verhuizen werd pas dit jaar genomen. De Brits-Nederlandse multinational verzet zich tegen de aanslag en is een procedure gestart waarbij de Britse en Nederlandse overheid met elkaar in gesprek moeten om te voorkomen dat het bedrijf in beide landen over dezelfde winst belasting moet betalen. Mocht Unilever de strijd verliezen, dan verwacht het ten minste 174 miljoen euro terug te halen bij de Nederlandse belastingdienst. Dat laat Unilever weten in een schriftelijke reactie aan de NOS. Dat bedrag is ruim 30 miljoen hoger, omdat het tarief voor winstbelasting in Nederland hoger is dan in het Verenigd Koninkrijk.
‘Unilever was de facto Brits’
In de kern draait de Britse belastingaanslag om de vraag of Unilever in 2015 de facto een Nederlands of Brits bedrijf was. Unilever bestaat sinds jaar en dag uit een Nederlands deel waar voedingsmiddelen zoals ijs, soep en thee onder vallen, en een Brits deel met producten zoals zeep, schoonmaakmiddelen en deodorant. Vorige maand besloot Unilever om de tweelanden-structuur op te geven en volledig Brits te worden, met slechts één hoofdkantoor, in Londen. Maar volgens de Britse belastingdienst was een belangrijk deel van het Nederlandse Unilever al die tijd al feitelijk in Londen gevestigd, en daarom belastingplichtig.
Verplaatsing management
‘De permanente vestiging van Unilever NV in het VK zou zijn ontstaan door verplaatsing van management van de NV naar het Verenigd Koninkrijk, vanwege de aard van het samengesteld bestuur van Unilever Group’, schrijft Unilever in reactie op vragen van de NOS. Welk bedrijfsonderdeel van Unilever volgens de Britse belastingdienst in 2015 precies in het VK gevestigd was, willen de autoriteiten niet zeggen. Ze laten weten geen vragen te beantwoorden over individuele bedrijven. Ook Unilever zelf wil er geen commentaar op geven.
Politiek besluit?
Opvallend is dat de Britten de belastingaanslag pas in 2019 verstuurden, toen het besluit om het hoofdkantoor in Londen te vestigen nog niet was gevallen. Dit kan de indruk wekken dat de Britten de claim gebruikten als drukmiddel om Unilever naar Londen te krijgen. Nu Unilever een procedure is gestart, is het aan beide landen om een oplossing te vinden voor dit conflict. Dat kan tot een strijd leiden tussen de Nederlandse en de Britse belastingdienst. Duidelijk is dat het een kwestie van jaren zal worden voordat resultaat te verwachten zal zijn. Landen zijn niet verplicht om tot een vergelijk te komen.
Bij het verdrag van Maastricht (1992 – vorming monetaire Unie) hebben de staten zichzelf in de voet geschoten door niet eerst de belastingen te harmoniseren, zelfs geen poging daartoe ondernomen. De lappendeken met belastingverdragen is een goudmijn voor belastingdeskundigen. Dit is het gevolg; Staten die elkaar proberen vliegen af te vangen om het eigenbelang voorrang te geven boven een betere Unie. Zeer betreurenswaardig.