Het in Schiedam gevestigde BYD Europe diende pas recent de jaarrekening van 2020 in, maar zonder handtekening van de accountant RSM. Die stelt dat hij nauwelijks kon verifiëren of de cijfers klopten en dat hij over meerdere posten, van omzet en voorraad tot debiteuren en belastingresultaten, onvoldoende informatie kon vinden.
Cruciale cijfers niet controleerbaar
Volgens hoogleraar forensische accountancy Marcel Pheijffer, die Follow the Money interviewde, is het oordeel ‘ongekend’ en een ‘brevet van onvermogen’. Bovendien betekent dat er in feite ‘sprake is van een afkeurende verklaring’, iets dat zelden voorkomt bij een bedrijf met een jaaromzet van ruim een half miljard euro.
Ook oud-voorzitter van de Ondernemingskamer, Huub Willems, is kritisch: “Het gaat hier niet om onbeduidende posten. De accountant wist over de belangrijkste onderdelen van de jaarrekening niets zeker. Vernietigender kun je het bijna niet formuleren.”
Jarenlange chaos met jaarrekeningen
De problemen met BYD Europe zijn niet nieuw. Eerdere jaarrekeningen werden ook al te laat of onjuist gedeponeerd. Het accountantskantoor RSM is inmiddels de vierde partij die probeert duidelijkheid te krijgen in de boekhouding van BYD Europe, na eerdere pogingen van KPMG, Mazars en PwC. Geen van hen wist een goedkeurende verklaring te geven.
In 2017 werd een commissiebetaling van 2,6 miljoen euro niet goed gedocumenteerd, iets wat kan wijzen op corruptie of witwaspraktijken. Een onderzoek van een extern advocatenkantoor leverde geen openbaar resultaat op. Of de huidige accountant RSM hiervan melding heeft gemaakt bij de autoriteiten is onbekend.
Economisch misdrijf
Volgens de wet is het te laat indienen van jaarrekeningen een economisch misdrijf. In theorie kan dit leiden tot boetes, celstraffen of uitsluiting bij aanbestedingen. In de praktijk zijn de gevolgen beperkt. Ondertussen groeit BYD wereldwijd razendsnel. In maart 2024 liet het Tesla achter zich als grootste verkoper van elektrische auto’s. Toch zijn er steeds meer signalen dat de groei ten koste gaat van transparantie en financiële degelijkheid. Zo becijferde GMT Research dat BYD’s werkelijke schuldenlast bijna twintig keer zo hoog is als het zelf rapporteert. Het bedrijf zou schuldeisers onderpand geven in plaats van te betalen, wat de balans gunstiger doet lijken dan die in werkelijkheid is.
Daarnaast wordt BYD ervan beschuldigd de markt te manipuleren met kortingen en schimmige verkoopconstructies, en zelfs met ‘vierwielige spionnen’ te opereren. Israël en de VS besloten al om veiligheidsredenen geen BYD-auto’s meer toe te laten. Auto’s zouden audiovisuele en biometrische gegevens verzamelen en doorsturen naar Chinese servers.
Strafzaak in Brazilië
In Brazilië loopt inmiddels een strafzaak tegen BYD wegens mensenhandel en moderne slavernij. Arbeiders aan een bouwproject zouden onder erbarmelijke omstandigheden hebben geleefd, zonder matrassen en met één toilet voor tientallen mensen. Het Braziliaanse OM eist ruim 45 miljoen dollar schadevergoeding.
Ondanks de zware aantijgingen heeft BYD Europe geen commentaar gegeven aan Follow the Money. Ook over het nog ontbrekende jaarverslag over 2021 blijft het stil.
Bron: Follow the Money
Waarom in de titel “cijfers afgekeurd”? Dat is expliciet niet waar. Bij een oordeelonthouding kan de accountant geen oordeel geven, dat is niet hetzelfde als afkeuring (waarbij de accountant weet dat het fout is).
Ook de zinsnede “Die stelt dat hij nauwelijks kon verifiëren of de cijfers klopten en dat hij over meerdere posten, van omzet en voorraad tot debiteuren en belastingresultaten, onvoldoende informatie kon vinden.”
‘Nauwelijks’ betekent dat het veel moeite kostte en het toch is gelukt. Als je de verklaring leest, kun je echter lezen dat de accountant niet kon vaststellen dat de cijfers klopten.
“zonder handtekening van de accountant” is pertinent niet waar. De huidige geponeerde jaarrekening is voorzien van een digitale handtekening van de tekenend accountant (6 juni 2025). Een accountant(skantoor) zal ook nooit toestaan dat een niet-getekende verklaring wordt gedeponeerd. Het feit dat je de verklaring kunt lezen in een deponering houdt al in dat de verklaring is afgegeven en ondertekend. Ook een verklaring van oordeelonthouding is een getekende verklaring.
“Of de huidige accountant RSM hiervan melding heeft gemaakt bij de autoriteiten is onbekend.”. Nee, natuurlijk niet. Een FIU-melding is aan geheimhouding gebonden. Het is wettelijk verboden daar uitspraken over te doen.
Voor een site die “Accountancy” in haar naam heeft, vind ik dit toch teleurstellend…
Je slaat de spijker op z’n kop Chris!
Ik ben inmiddels al een aantal jaren geen accountant meer maar verbaas mij erover dat een accountantskantoor een klant wil behouden als die klant willens en wetens zich niet wil houden aan publicatietermijnen. Wij hadden een heel klein kantoor maar hebben weleens bewust afscheid genomen van een klant die niet wilde publiceren. Als accountant zijn er allerlei morele principes waar je aan moet (of wilt) voldoen. En dan komen dit soort grote bedrijven er mee weg dat er niet of heel laat gepubliceerd wordt. En gezien alle publiciteit die dit met zich meebrengt is het straks niet raar dat ook een kleine ondernemer tegen de accountant zegt ‘laat die publicatie maar achterwege’, want als die grote bedrijven dat blijkbaar straffeloos kunnen doen, waarom dan de kleine niet. Ik vind dat je als accountantskantoor veel harder moet optreden en afscheid moet nemen van dit soort klanten. Maar blijkbaar betaalt BYD wel de factuur en dan doet het veel pijn om afscheid te nemen.