OPINIE | Waarom in zee gaan met private equity verstandig is

De toetreding van Waterland Private Equity als aandeelhouder van de Jong & Laan roept vragen op. Volgens interim-managementprofessional Hans Koning kunnen veel kantoren baat hebben bij een entree van private equity. ‘Ze kunnen het aantrekkelijker maken voor jonge partners om toe te treden.’

De beslissing Waterland om te investeren in de Jong & Laan luidt een nieuw tijdperk in voor accountantskantoren in Nederland. Onze accountantskantoren staan voor grote uitdagingen in een wereld die in een hoog tempo radicaal verandert. Op termijn blijven díe kantoren over die zich het beste weten aan te passen aan de hectiek van de omgeving. Welke ingrediënten veroorzaken die hectiek?

• De steeds hogere vaktechnische kwaliteitseisen die aan kantoren worden gesteld en het toezicht daarop;
• De ontwikkeling van kantoren tot fintech-organisaties;
• De consolidatie van het aantal kantoren doordat de hoge kwaliteitskosten en technologie investeringen niet meer te dragen zijn door kleinere kantoren;
• Het partnermodel dat gebaseerd is op goodwillbetaling bij intreding en uitbetaling aan het einde van de carrière is niet meer aantrekkelijk voor jonge professionals omdat zij zich niet ‘levenslang’ willen vastleggen;
• De ‘war on talent’ op de arbeidsmarkt met een relatief lage instroom en grote uitstroom van ouderen;
• De toenemende vraag naar diversiteit en inclusiviteit die de traditionele mix van medewerkers verandert;
• Het grote belang dat wordt gehecht aan vitaliteit en een goede balans werk privé;
• Het fenomeen van het thuiswerken waardoor het kantoor meer een ontmoetingsplaats wordt, een clubhuis;
• Kansen voor de branche om duurzaamheidsaccountant te worden;
• De wereldwijde disruptie als gevolg van pandemieën, oorlogen, energietekorten, duurzaamheidsvraagstukken en een actueel recessiegevaar;

Nog steeds veel ‘meer van hetzelfde’

Veel kantoren zijn nog accountants- & advieskantoren. Dat is jammer: de toekomst is rooskleuriger voor kantoren die erin slagen om een advies- & accountantskantoor te worden. Er is nog veel vakmanschap en weinig ondernemerschap en leiderschap in de top van de meeste kantoren aanwezig wat adequaat inspelen op de kansen belemmert. Ook de technologische ontwikkelingen verlopen traag omdat te weinig ICT-partijen echt diepgaand willen investeren in de conservatieve accountancybranche. De branche is zichzelf opnieuw aan het uitvinden. Daarbij is de focus vooral gericht op het verbeteren van de kwaliteit en betrouwbaarheid onder het toeziend oog van de AFM. Maar dat is niet voldoende om adequaat in te spelen op alle bovengenoemde ingrediënten die de hectiek veroorzaken.

Wat is er dan wel nodig?

Een accountantsorganisatie die wordt geleid door een succesvol leiderschapsteam. Dat wordt gekenmerkt door vier zaken:

Er wordt samengewerkt op basis van vertrouwen waarbij de samenwerking wordt gekenmerkt door hard op de inhoud en zacht op de relatie. Dit vertrouwen is de basis voor het toekomstig succes en verdient continu aandacht en regelmatig onderhoud.

De toekomstplannen zijn uitgewerkt in een strategische visie waarin duidelijk is waar het kantoor gaat ‘spelen’. Hoe we denken te gaan winnen en wat dit betekent voor de mensen, organisatie en financiën.

In het leiderschapsteam zien we dat het onderwerp diversiteit en inclusiviteit zijn uitgewerkt in de bemensing. Hierdoor is er een breed scala aan skills aanwezig en wordt de aantrekkingskracht op de arbeidsmarkt vergroot.

Tot slot vraagt een succesvolle implementatie om veranderkracht in de organisatie. Dit wordt het beste gerealiseerd als alle aanwezige kennis, kunde en vaardigheden worden gemobiliseerd om op de markt te gaan ‘winnen’.

Waarmee kan een investeringsmaatschappij het accountantskantoor helpen?

Investeringsmaatschappijen zijn uitstekend gepositioneerd om accountantskantoren te helpen bij die verandering. Ik denk dat accountantskantoren die in zee gaan met private-equitypartijen kunnen profiteren van de kracht van zo’n nieuwe aandeelhouder. Dit zijn de zaken waarbij investeringsmaatschappijen accountantskantoren kunnen helpen.

• De versnelling en opschaling van de fintech-capaciteiten van accountantskantoren. Voorwaarde daarbij is dat de investeringsmaatschappij een succesvol trackrecord heeft op fintechs ontwikkelen en in de markt zetten.
• Het implementeren van een buy&buildstrategie. Bij de meeste private-equitybedrijven zit deze capaciteit in de genen. Gelet op de verdere te verwachten consolidatie in de branche is dit een belangrijke vaardigheid.
• Het ontwikkelen van een ander verdienmodel voor de eigenaren. Uitgangspunt is daarbij continue waardegroei. Aandelen zijn daarbij makkelijker liquide te maken wat het ook weer aantrekkelijker maakt voor jongere professionals om aandeelhouder te worden.
• De toetreding in de accountantsorganisatie van aandeelhouders uit de investeringsmaatschappij heeft een positief gevolg voor de diversiteit en wellicht ook de inclusiviteit. Er wordt aanvullende kennis en vaardigheden in huis gehaald.
• Investeringsmaatschappijen werken heel planmatig vanuit een visie en zijn daarbij over het algemeen zeer doelgericht.
• Investeringsmaatschappijen doen veel marktonderzoek en zijn heel alert op trends en ontwikkelingen, zien kansen en bedreigingen in een vroeg stadium. Dit kan het succes en de lenigheid van het accountantskantoor vergroten.

En nu?

Als ik bestuurder en/of aandeelhouder zou zijn van een accountantskantoor zou ik voor mijn kantoor een analyse maken van de situatie van ons kantoor in relatie tot de realiteit waarin er nu investeringsmaatschappijen in de markt zijn. Herkennen we de ingrediënten die de hectiek veroorzaken in de branche? En welke daarvan zijn voor ons van toepassing? Wat gaan we daaraan doen? Kunnen we out-of-the-box denken? Durven we met elkaar een moedig besluit te nemen?

Op grond van deze analyse is het belangrijk om een plan te maken. Misschien eerst nog in het team een check uitvoeren hoe het zit met het onderlinge vertrouwen als basis voor succes? Betrek bij het maken van het plan ook jongere talenten uit de organisatie om te voorkomen dat vanuit één generatie naar de uitdaging wordt gekeken.

Als het plan is gemaakt en er is gekozen om de samenwerking met een investeringsmaatschappij te gaan zoeken kan er worden gedate op basis van het profiel dat is afgeleid van het plan. En dan is het heel spannend of de ware wordt gevonden. Ik wens u daarbij veel succes!

Drs. S.J. (Hans) Koning, directeur Koning Business Solutions Veranderkracht! en strategieadviseur/partnerevaluator/interim-manager bij accountantsorganisaties.