Daarmee lijkt de jarenlange daling van de aiq in de marktsector, die sinds 1995 zichtbaar is, voorlopig tot stilstand gekomen. De aiq is een belangrijke graadmeter voor de verdeling van het inkomen in een economie. Het cijfer geeft aan welk deel van het totale inkomen in de marktsector ten goede komt aan werkenden, inclusief zelfstandigen. In 1995 lag de aiq nog op 81,4 procent. Sindsdien is het aandeel van arbeid in de economische opbrengsten structureel gedaald, tot een voorlopig dieptepunt in 2023.
De recente stijging is volgens het CBS vooral te danken aan een snellere toename van het arbeidsinkomen dan van de winsten van bedrijven. Daarmee blijft het arbeidsaandeel voor het tweede jaar op rij vrijwel stabiel, nadat het in 2022 nog flink daalde.
Grote verschillen tussen bedrijfstakken
Niet alle sectoren volgen dezelfde trend. In 2024 daalde de aiq in sectoren als de bouwnijverheid, horeca, handel, vervoer en opslag, en specialistische zakelijke dienstverlening. Daarentegen nam de aiq toe in onder meer de industrie, landbouw, energiebedrijven en de verhuur en overige zakelijke dienstverlening.
Opvallend is de sterke stijging in de energiesector: de aiq ging daar van 37,2 procent in 2023 naar 51,7 procent in 2024. Volgens het CBS komt dit door dalende energieprijzen, waardoor de operationele winsten onder druk stonden, terwijl het arbeidsinkomen toenam. Aan de andere kant kende de sector waterbedrijven en afvalbeheer de sterkste daling: daar groeiden de winsten fors sneller dan de lonen.
Horeca blijft arbeidintensief, maar aiq daalt
De horeca blijft een van de sectoren met de hoogste arbeidsinkomensquote (82,9 procent), ondanks een daling ten opzichte van 2023 (84,7 procent). Ook sectoren als cultuur, sport en recreatie (76,0 procent) en de landbouw (77,1 procent) kennen een relatief hoog aandeel van arbeid in het verdiende inkomen.
Meer detail door vernieuwde meetmethode
Dankzij een vernieuwde onderzoeksaanpak kan het CBS nu ook aiq-cijfers op brancheniveau publiceren. Daarmee worden verschillen binnen sectoren inzichtelijk. Zo blijkt binnen de handel dat de detailhandel een veel hogere aiq heeft (70,9%) dan de groothandel (55,2%). De autohandel en -reparatie zit daar tussenin met 72,0%.
De cijfers tonen aan dat niet alleen tussen sectoren, maar ook binnen sectoren grote verschillen bestaan in hoe het verdiende inkomen verdeeld wordt tussen arbeid en kapitaal.
Voorlopige cijfers kunnen nog wijzigen
Het CBS benadrukt dat de cijfers voor 2023 en 2024 voorlopig zijn. De arbeidsinkomensquote wordt pas na twee jaar definitief vastgesteld. Zo werd de eerder gerapporteerde daling van de aiq tussen 2022 en 2023 later bijgesteld naar een stabiel niveau, op basis van nieuwe gegevens.
Geef een reactie