Volgens NOAB is het hoog tijd dat Horizontaal Toezicht (HT) grondig wordt herzien. Niet alleen de manier van samenwerken schiet tekort om HT echt een succes te maken, ook het ontbreken van een duidelijke meerwaarde voor klant én kantoor zijn daar debet aan. Een herziening van het hele systeem waarop HT is gestoeld, ligt volgens de belangenorganisatie voor de hand. En dat is ook noodzakelijk om HT uit het slop te halen, vindt NOAB. Geen halve maatregelen, maar samen met de Belastingdienst en de branche fundamenteel andere uitgangspunten kiezen om een nieuw HT op te bouwen.
What’s in it for me?
Uit ledenonderzoek van NOAB blijkt dat kantoren zowel voor- als nadelen ondervinden. Positief vindt men het (snelle) vooroverleg, korte lijnen, zekerheid voor de klant, uitstraling van extra kwaliteit en de transparantie en het vertrouwen. Maar de nadelen liegen er niet om: geen duidelijke toegevoegde waarde voor klant en kantoor, klanten zonder HT worden ook nauwelijks gecontroleerd, de kosten gaan omhoog en het levert meer werk op, en er is geen/weinig vrijheid voor een andere mening (klant staat niet meer centraal). Ook voelen kantoren zich een verlengstuk van de Belastingdienst en heeft men het gevoel dat Horizontaal Toezicht niet wordt ‘gedragen’ door de dienst.
Andere richting door gehele keten
Bovenstaande argumenten zijn al jaren bekend. Desondanks gebeurt er te weinig, vindt NOAB. Daarom pleit NOAB voor een zogeheten systeemwijziging, met fundamenteel andere uitgangspunten. Hiervoor is moed nodig van zowel de koepels als de Belastingdienst om keuzes te maken en de veranderingen samen met de hele keten te dragen.
NOAB stelt de volgende uitgangspunten voor:
- Zorg voor intensieve samenwerking in de keten: verlengstuk wederzijds positief invullen (wij-wij denken)
- Maak duidelijke afspraken over verwachtingen, commitment en wederzijdse communicatie
- Kies voor een ander deelnamesysteem (bijv. op basis van keurmerk)
- Maak gebruik van meer digitalisering in de samenwerking
- Blijf kwaliteit en assurance toevoegen door de financieel dienstverlener (FD’er), ook richting digitale toekomst (boven het primaire proces)
- Bouw een online platform: werk door financieel dienstverlener, processen versimpelen, snel overleg etc.
- Verwerk samenwerking/rol financieel dienstverlener in (wederzijds) opleidingstraject
- Draag actief het verschil uit tussen HT en niet-HT (erkenning en herkenning)
- Geef klanten die aan HT meedoen privileges
Nu actie nodig
Deze voorstellen en standpunten zijn in een position paper opgenomen, dat aan de Belastingdienst en de koepels is aangeboden. NOAB doet een dringend beroep op de samenwerking en het gezamenlijk belang in de keten, waarbij ook de top van de Belastingdienst keuzes moet maken om de hoognodige vernieuwing van HT vorm te geven.
Als alles bij het oude blijft voorziet NOAB vroeg of laat het einde van HT. Laat duidelijk zijn dat NOAB in basis gelooft in het fenomeen HT. Maar om het tot een echt succes te maken is het nu wel tijd voor all or nothing-mentaliteit vanuit alle betrokken partijen, waarbij NOAB zich graag als gesprekspartner beschikbaar stelt en de handen uit de mouwen wil steken.
Het Kwaliteitsplatform Accountancy Nederland (KAN) sluit zich aan bij deze oproep van de Nederlandse Orde van Administratie- en Belastingdeskundigen (NOAB) om het systeem van horizontaal toezicht anders in te richten.
KAN (een samenwerkingsverband tussen Auxilium Adviesgroep en Fiscount) biedt net als NOAB via het koepelconvenant van KAN met de fiscus mkb-kantoren de gelegenheid om hun cliënten mee te laten doen aan HT. KAN en de deelnemende kantoren lopen tegen dezelfde problematiek aan die NOAB benoemt. De voordelen van HT zijn te mager en het nadeel van niet-deelnemen aan HT is te beperkt. De kantoren en hun cliënten ervaren zeker hier en daar wel een soepele communicatie met de fiscus, maar deelnemen aan HT brengt ook diverse administratieve lasten en andere kosten met zich mee. Per saldo is de conclusie voor veel kantoren: de wortel is niet zoet genoeg en de stok (vrijwel) afwezig.
NOAB doet een paar nuttige suggesties voor verbetering van HT, zoals het inzetten van digitale communicatiemiddelen tussen HT-kantoren en de fiscus, het inzetten van andere slimme digitale oplossingen, en het bieden van meer privileges aan deelnemende HT-cliënten. Dat laatste stuit vaak op de Pavlov-reactie ‘Ja maar de fiscus moet gelijke situaties gelijk behandelen.’ Prima, en dat is juist het punt; een deelnemer aan HT investeert in kwaliteit en een transparante communicatie met de fiscus, en zou daarvoor beloond moeten worden. Horizontaal Toezicht biedt allerlei potentiele voordelen voor zowel de fiscus als de deelnemers; maar een relatie waar de liefde vooral van één kant komt heeft een weinig hoopvolle toekomst. De bal ligt nu even bij de top van de Belastingdienst!