Beste Jos, beste Herman, waarom moest Flynth zonodig zijn governance verzwakken?

Terwijl de Commissie Toekomst Accountancy pleit voor kritische, krachtige en onafhankelijke raden van commissarissen, wordt bij Flynth de governance juist drastisch ingeperkt. Hoog tijd voor de huidige commissarissen, en governance-kenners Jos Nijhuis en Herman Hazewinkel om zich uit te spreken over hun visie op governance bij het kantoor, betoogt hoofdredacteur Wilbert Geijtenbeek.

Het heeft er alle schijn van dat de machtsstrijd bij Flynth, het zesde accountantskantoor van Nederland, draait om poppetjes en posities. Althans, het Financieele Dagblad voert vandaag anonieme bronnen op die stellen dat bestuursvoorzitter Bas Hidding de voltallige raad van commissarissen zou hebben laten vervangen, omdat de RvC-leden op het punt stonden hem uit zijn functie te zetten. Hoewel betrokkenen de verschillende lezingen betwisten en geen insider de geruchten vooralsnog durft te bevestigen, is één ding wel zeker: in het heetst van het conflict is het mandaat van de raad van commissarissen uitgehold.

Sterkere positie? Zwakkere governance

Volgens de sinds maart in werking getreden statuten voert Flynth tegenwoordig namelijk een zogenaamd ‘verzwakt’ of ‘gemitigeerd structuurregime’. De twee huidige commissarissen, Jos Nijhuis en Herman Hazewinkel, hebben, in tegenstelling tot hun voorgangers voorheen, niet langer iets te zeggen over de omvang, benoeming, ontslag of schorsing van de raad van bestuur. Dat maakt de RvC min of meer vleugellam. Die demotie heeft de voormalig topman van luchthavenbedrijf Schiphol en de voormalig CEO van bouwbedrijf VolkerWessels er niet van weerhouden hun positie bij Flynth vorige maand te aanvaarden.

Poortwachters van de governance

Luttele weken eerder nog trok nota bene governance-hoogleraar Leen Paape wel zijn handen af van Flynth. Paape, verbonden aan Businessuniversiteit Nyenrode, had tot maart bij Flynth ook een zekere governancerol, die hem voorschreef toe te zien op de onafhankelijkheid van de voorzitter van de raad van bestuur, Bas Hidding, die het prioriteitsaandeel heeft. Kort nadat Paape zag ‘dat er gedoe was’ en dientengevolge vertrok, dienden Nijhuis en Hazewinkel zich aan als tijdelijke poortwachters van de governance. Dat duo hult zich intussen in stilzwijgen.

Waarom moet Flynth zonodig een verzwakt structuurregime?

Dat laatste moet ik nuanceren: Nijhuis en Hazewinkel hebben, bij monde van een woordvoerder van Flynth, zaterdag aan Accountancy Vanmorgen laten weten dat zij:

‘bij Flynth zijn aangesteld met de opdracht zorg te dragen voor de samenstelling van een nieuwe, volledige Raad van Commissarissen, in lijn met de statuten van de onderneming’, en dat zij:
‘inderdaad gemachtigd [zijn] de jaarrekening over 2020 te tekenen’.

Die twee relevante vragen hebben wij afgelopen weekend via LinkedIn aan Nijhuis en Hazewinkel gesteld. Maar er is nog een derde vraag die wij hen stelden. Dat is de vraag naar hun beider kijk op governance bij een accountantskantoor als Flynth. Op die vraag is vooralsnog geen antwoord gekomen. En dat is de belangrijkste vraag, wat mij betreft: waarom moest Flynth zonodig een zwakker structuurregime krijgen? Waarom zou een krachtige, onafhankelijke raad van commissarissen, met verstand van zaken, niet kritisch de raad van bestuur mogen controleren?

Weg noodzakelijke balans

Staat de beweging van Flynth niet in schril contrast met de aanbevelingen van de Commissie Toekomst Accountancysector? Ik citeer aanbeveling nummer 237 uit het CTA-rapport ‘Vertrouwen op controle’:

237. De commissie ziet nadrukkelijk meerwaarde in het in de Wet toezicht accountantsorganisaties invoeren van een op het structuurregime geïnspireerd regime voor grote accountantsorganisaties met een vergunning van de AFM. Dit betekent de instelling van een raad van commissarissen waaraan belangrijke bevoegdheden ter zake van benoeming en ontslag van bestuurders en commissarissen, alsmede goedkeuringsrechten voor ingrijpende (bestuurs)besluiten worden toegekend. Het is voor de commissie evident dat het verplichten en versterken van een onafhankelijk intern toezichthoudend orgaan, zoals een raad van commissarissen, bijdraagt aan de noodzakelijke balans tussen het commercieel belang van de onderneming en het financieel belang van de partnership enerzijds en het maatschappelijk belang van een kwalitatief hoogwaardige wettelijke controle anderzijds.

Avant-garde in governance?

De commissie pleit er zelfs voor dat de twintig grootste kantoren zich onderwerpen aan het structuurregime. De ironie wil dat de auteurs van deze tekst, prof.mr. Annetje Ottow, prof.dr. Elbert Dijkgraaf en huidig kwartiermaker drs. Marlies de Vries in januari 2020 Flynth Holding nog aanhalen als de avant-garde in governance, die ‘al beschikt over een raad van commissarissen’ en ‘al een vorm van het structuurregime [heeft] geïmplementeerd’. Een lichtend voorbeeld voor alle accountantskantoren.

Dat was 2020. Nu, in 2021, heeft Flynth ruim vijf weken zonder commissarissen gezeten, en is de governance verzwakt. Bestuurlijk verantwoordelijken spreken elkaar tegen. Externen trekken hun handen van de firma af. En de onduidelijkheid duurt voort. Hoog tijd voor antwoorden, te beginnen met een heldere governance-verklaring, liefst van een zo onafhankelijk mogelijk intern toezichthoudend orgaan.