Vanaf 23 juni is via NPO Start een vierdelige documentaire te zien over de fraude bij landsadvocaat Pels Rijcken. ‘De zaak Schaap’ gaat niet alleen in op de persoon van Frank Oranje, de man die miljoenen verduisterde, maar ook over de rol van collega’s en toezichthouders. Ook stelt de serie vragen over het onkreukbaar geachte notariaat en de reputatie van de landsadvocaat.
Notaris Frank Oranje, partner en eerder ook bestuursvoorzitter van het kantoor, verduisterde gedurende zo’n twintig jaar in totaal ruim elf miljoen euro, door via derdengeldenrekeningen grote bedragen van cliënten weg te sluizen. Toen de miljoenenfraude aan het licht kwam, beroofde hij zichzelf van het leven.
Bijzondere vorm
In de vierdelige reeks wordt geschetst wie Frank Oranje was, welke rol zijn naaste collega’s en toezichthouders speelden en hoe het kon gebeuren dat niemand deze fraude opmerkte. De serie heeft een bijzondere vorm, waarin acteur Jeroen Spitzenberger als verteller fungeert. Barbara van der Klis, hoofdredacteur informatie bij de NTR: ‘Juist omdat het zo’n gevoelige en belangrijke zaak is, wilden we niet in de traditionele visuele patronen vervallen. We vertellen het verhaal aan de hand van de feiten, zonder effectbejag, maar wel op een manier waarop de impact van de affaire voor een groot publiek duidelijk wordt. Reconstructie-elementen, journalistiek onderzoek en een verteller als rode draad geven zowel inhoudelijk als visueel een afwisselend beeld van een zaak die veel groter is dan alleen het schandaal zelf. Uiteindelijk gaat het toch om het belang van onafhankelijkheid en integriteit van de verschillende machten in een rechtsstaat. Die achtergrond en de vragen daarbij wilden we schetsen, naast de reconstructie van de fraudezaak zelf.’
Ander daglicht
Door de fraude komt het gerenommeerde kantoor in een ander daglicht te staan. Kamerleden stellen scherpe vragen. Het kantoor verdedigt en adviseert de regering in vele gevoelige zaken, zoals de Toeslagenaffaire en bij de gaswinning in Groningen. Ook heeft Frank Oranje geholpen om de financiële belangen van ministers Grapperhaus, Kaag en Wiebes op afstand te zetten in verband met hun aantreden als minister. De overheid is daarmee de grootste klant van Pels Rijcken. Tegelijkertijd is de overheid ook gedupeerd door de fraude. Uit WOB-stukken opgevraagd door journalisten van het NRC blijkt dat de overheid worstelt met deze dubbelrol. De gevolgen van de fraude zijn groot en ontrollen zich nog steeds. Het kantoor en de overheid zijn door de fraudezaak in grote verlegenheid gebracht.
Begin juni maakte de Staat bekend naast Pels Rijcken voortaan ook andere advocatenkantoren te gaan inzetten. Dat besluit volgt op de bevindingen van de ‘Commissie onderzoek advocatendiensten aan de Staat’, die werd ingesteld na de fraude bij Pels Rijcken.
Onderzoek
Ondanks de dood van Oranje loopt het strafrechtelijk onderzoek door. Het OM wil daar tot op heden geen mededelingen over doen. Wel is duidelijk geworden dat het Bureau Financieel Toezicht aangifte heeft gedaan tegen de weduwe Oranje wegens mogelijke strafbare feiten. De miljoenen die Oranje verduisterde, zijn nog steeds niet gevonden.
De serie is op 4, 11, 18 en 25 augustus te zien op het publieke net.
Hm, als toezicht en interne controle van het kaliber lik me pelsje waren, waarom werkt de overheid überhaupt nog met Pels Rijcken?
Frank Oranje. De (geld)wolf die de passie preekte.
Rutte is ook zo’n wolf in schaapskleren. Hij loog 12 jaren onafgebroken en toch was hij eerlijk. Hij verklaarde doodleuk dat hij naar eer en geweten loog. Hoe dom is het schapenvolk in Nederland dat hem keer op keer op zijn woord en glimlach geloofde? Niet te geloven!