De productiviteit nam in 2024 af van gemiddeld 72% in het eerste kwartaal naar 66% in het laatste kwartaal. Dit blijkt uit het Accountancy Benchmark Report van Simplicate. Het softwarebedrijf, dat in 2023 nog een hoge productiviteit vaststelde, deed onderzoek onder meer dan 400 accountants- en administratiekantoren (5-100 fte) in Nederland. De gemiddelde productiviteit (door Simplicate gedefinieerd als het aantal klanturen gedeeld door alle roosteruren-verlof) daalde in deze periode. Wel steeg de gemiddelde omzet per fte van € 123K naar € 130K. De branche genereert dus 6 procent meer omzet met 8 procent minder productieve uren.
Automatisering
Hoe kan de omzet stijgen, terwijl medewerkers minder productieve uren schrijven? Uit de data blijkt dat de volledigheid van urenregistratie over deze periode gelijk is gebleven. Medewerkers verantwoorden evenveel roosteruren, maar schrijven relatief meer uren op interne werkzaamheden dan op klanten. Een mogelijke verklaring is de toename van automatisering. In het Accountancy Industry Report (mei 2024) gaf 60% van de accountants- en administratiekantoren aan dat zij meer willen investeren in robotisering, automatisering en AI. Dat zetten ze vooral in voor herhalende werkzaamheden, zoals inboekingen, loonstroken verwerken, jaarrekeningen, dashboarding voor klanten en tijdschrijven. Zo realiseren kantoren dezelfde waarde voor de klant met minder productieve uren, terwijl ze met vaste prijzen binnen budget blijven.
Gestegen tarieven
Een andere verklaring voor de omzetstijging is stijgende uurtarieven. Maar deze dekt niet de hele omzetstijging. Om de omzetstijging (bij een dalende productiviteit) alleen uit een stijging van het uurtarief te verklaren, zouden de tarieven branchebreed met 15 procent moeten zijn gestegen. Dit is niet het geval. Zo rapporteerde de NOAB eerder een tariefstijging van gemiddeld 6,8 procent.
De juiste definitie van productiviteit is brutomarge/uur. Daarbij neem je alle uren mee, van al het personeel. Daarnaast kan je bedrijven in de bandbreedte van 5 tot 100 fte niet met elkaar vergelijken op dit gebied omdat schaalvoordelen bij accountants leiden tot hogere ‘latten’ in de categorie 10-50 medewerkers en 50-100 medewerkers (daar mag je meer van verwachten op het gebied van productiviteit).
De bij-effecten van de druk op de arbeidsmarkt zijn de grootste verklaring voor een dalende productiviteit bij accountants. Plekken die niet opgevuld worden, mensen die vaker wisselen van baan en niet meer zo honkvast zijn; het zorgt allemaal voor verstoringen en gedoe.
Goed gedigitaliseerde accountants kunnen wel de menskracht die ze overhouden beter inzetten in het onboarden van nieuwe klanten (vaak een lastig traject). Dat mes snijd dan aan twee kanten; met hetzelfde aantal mensen (of minder), meer klanten bedienen en ook vaak nog met meer kwaliteit (cijfers goed inzichtelijk, tijd over voor goed advies).