Tuchtklacht: accountant was niet objectief en niet kritisch, waarna fraude jarenlang doorging

Zaak nr: 24/4054

Investeringsmaatschappij Aprisco, waarin miljoenen van een lid van de familie Ziengs werden ondergebracht nadat hij zijn aandeel in de bekende keten Scapino verkocht aan zijn broer, verstrekte jarenlang leningen aan een holding in Willemstad. Deze Magda Plateau Holding beheerde een resort op Costa Rica waar Ziengs senior jaren terug al een appartement had gekocht. Na jaren van het verstrekken van leningen liep de waarde van het resort Nativa in Tárcoles echter fors terug: van 59,5 miljoen dollar in 2008 tot 41,6 miljoen in 2010. Aprisco verwierf Magda in 2013, naar verluid om de invloed van de familie op het resort te vergroten. Daarmee werd Magda een ‘honderd procent dochter’ van Aprisco, zegt advocaat Peter Laaper maandag namens de klager. Dat betekent consolidatie van de cijfers en dat Magda tegen de reële waarde in de boeken komt. 

Maar dat was precies wat de al jarenlang lopende fraude aan het licht zou brengen. Volgens de klager spande de toenmalig bestuurder van Aprisco samen met de directeur van het resort in Costa Rica. De bestuurder wist de accountant te overtuigen om de holding buiten consolidatie te houden en tegen verkrijgingsprijs in de cijfers op te nemen. ,,Een prachtige uitkomst voor de fraudeurs,” zegt de advocaat. Het resultaat was dat de accountant blind gehouden werd voor wat er binnen Magda gebeurde.

De accountant had in de jaren vóór 2013 al onvoldoende controle-informatie, bleek al uit de eerdere tuchtzaak. Hij besluit mee te denken. Zijn instemming om de holding buiten consolidatie te houden is volgens de klagers terug te voeren op de enkele mededeling van het management dat Magda bestemd was voor de verkoop. Maar uit de jaarrekening blijkt juist dat de holding werd aangekocht om de invloed van de familie op het resort te vergroten. De verkoop moet dan bovendien binnen een jaar waarschijnlijk zijn. ,,Heeft hij een verkoopbesluit of -plan gezien?” vraagt de advocaat zich af. Bovendien was dat jaar bij het samenstellen van de jaarrekening van 2013 al ruimschoots verstreken.

Magda werd uiteindelijk met 20 miljoen dollar afgewaardeerd. De accountant heeft zo jarenlange voortzetting van de fraude mogelijk gemaakt, waarbij in zeven jaar tijd tientallen miljoenen verdwenen, stelt advocaat Laaper. ,,De bestuurder heeft een dominante persoonlijkheid maar juist toen had de accountant karakter moeten toen. Hij had zijn rug recht moeten houden.”

De puzzel van de fraude is jaren later gelegd aan de hand van duizenden stukken, zegt advocaat Femke van der Velden namens de accountant. Dat zijn stukken die de accountant toen niet had en nu nog steeds niet. De accountant is structureel informatie onthouden. Zo werd een forensisch accountant ingeschakeld zonder dat de beklaagde accountant hiervan op de hoogte werd gesteld. ,,De accountant voelt zich voorgelogen en in de maling genomen.” Hij had geen enkele weet van de fraude. ,,Ook hij is misleid en verkeerd voorgelicht”, aldus Van der Velden. Of Magda geconsolideerd moest worden, daar besteedde de accountant wel degelijk de nodige tijd aan. ,,Zij geloofden in de verkoop van Magda en hem werden mooie plaatjes en brochures getoond die aangaven dat ze volop bezig waren met de ontwikkeling van het resort. En dat het met ruime winst verkocht zou worden.” Het bleek allemaal onderdeel van zeer ingenieuze fraude. ,,En de accountant krijgt de zwarte piet toegespeeld”, zegt de raadsvrouw.

Het verweer van de accountant wordt bemoeilijkt door het vermoeden dat de tegenpartij de tuchtzaak gebruikt voor de volgende stap: een civiele rechtszaak. ,,Alles wat ik nu ga zeggen lijkt voor dat vervolg gebruikt te worden”, zei de accountant. Waaruit haalde hij de gerechtvaardigde verwachting dat Magda binnen afzienbare tijd verkocht zou worden, wilde een van de leden van de Accountantskamer weten. Dat bleek onder meer uit een mailwisseling met de makelaar. Die maakte al aanzienlijke kosten om de verkoop klaar te maken, zegt de accountant. En hoe objectief was hi nog? Hij was 13 jaar betrokken bij Aprisco, ver buiten de gangbare termijn van maximaal 7 jaar. ,,Daar zijn intern discussies over gevoerd”, zegt de accountant. Maar door wisselingen bij Aprisco en in zijn team vond het kantoor dat hij door kon. 

Hij heeft inmiddels zijn consequenties al getrokken door zich in 2024 bij de AFM uit te schrijven. Een eventuele doorhaling zou het einde van zijn carrière betekenen. ,,Dan houdt mijn bestaan een beetje op. Ik ben accountant in hart en nieren.”

De tuchtrechter doet naar verwachting over 12 weken uitspraak.

Eerdere tuchtklacht: 23/1236 en 12/1396