Volgens het lijstje van BDO staat Leiden er na Groningen het slechtste voor van de grote gemeenten. De eigen accountant heeft het bestuur van de sleutelstad ook al gewaarschuwd voor met name de schuldpositie.
Stevige opvatting
North beaamt dat de gemeente het wat ruim ziet: “We hebben inderdaad een stevige opvatting over hoe je op een behoedzame manier begroot.” Maar Leiden doet het al vijftien jaar zo, zegt ze tegen het Leidsch Dagblad. “De risico’s in financiële zin, maar ook maatschappelijke uitdagingen die we moeten slechten. “Wij willen dat kinderen in goede schoolgebouwen les kunnen krijgen, dat je in gezonde wijken kan opgroeien, dat de stad bereikbaar blijft, dat woningen worden gebouwd.”
Volgens de wethouder pakt Leiden het wezenlijk anders aan dan andere gemeenten door beeld te brengen wanneer de kosten en uitdagingen op de stad afkomen, ze al in de begroting op te nemen en de dekking te regelen. “Dat betekent een fors investeringsprogramma, maar wel inclusief de verplichtingen. We hoeven niet later het geld nog te zoeken. Of we het kunnen betalen en tegenvallers kunnen opvangen is voor ons een veel relevantere maatstaf.”
Alleen kijken naar het volgende jaar
Maar het geld wordt wel allemaal geleend, in tegenstelling tot bij andere gemeenten. North is het daar niet mee eens: “Veel gemeenten hebben opgaven ook uitbesteed via gemeenschappelijke regelingen. Dan zie je in hun begroting de schuld niet terug, maar die is er wel. Het telt niet mee in je schuldquote, maar het effect is financieel hetzelfde.” Al zou Leiden wel graag tot twee keer meer lenen dan de VNG-normen toestaan. “De Leidse gemeenteraad is ambitieus”, zo reageert ze. “Maar wat je ziet is dat heel veel gemeenten door de nijpende financiële situatie alleen kijken naar het sluitend krijgen van de begroting voor het eerstvolgende jaar, want dat is de wettelijke verplichting. Zo’n gemeente kan dan een 8 of een 9 krijgen van BDO, omdat ze het vervangen van schoolgebouwen of het aanleggen van ontsluitingen voor nieuwe woningbouw gewoon nog niet hebben meegenomen in hun begroting. Dat is een kanttekening die BDO zelf ook maakt, dat het vertroebelend werkt alleen naar een paar indicatoren te kijken.”
Leefbaarheid kost geld
North geeft aan dat de stad ook kijkt naar leefbaarheid. “En daar scoren we al jaren heel hoog in, omdat wij ook gaan voor kwaliteit en voor een gezonde leefomgeving. En dat doen we omdat dat in Leiden ook echt noodzakelijk is. We zijn de meest dichtbebouwde stad van Nederland en na Den Haag de meest dichtbevolkte. Dat betekent dat we ook heel veel belang hebben bij goede voorzieningen en een goede openbare ruimte. Dat is verhoudingsgewijs vaak ook nog eens duurder omdat de oplossingen complexer zijn vanwege het gebrek aan ruimte.”
Leiden gaat leningen aan voor dertig jaar, waardoor de begroting volgens North relatief ongevoelig is voor renteschommelingen. “Een schoolgebouw is binnen die termijn afgeschreven en met vervanging daarna is ook rekening gehouden. Bij een tunnel is het anders, die schrijven we af over zestig jaar.”
Meer nieuwe bedrijven
Voor niet alle plannen is de gemeente al verplichtingen aangegaan, voegt ze toe. “Daar kun je later andere keuzes in maken als je wilt.” Volgens North wegen de opbrengsten op tegen de investeringen. “Door onze investeringen in de openbare ruimte en het verkeer is bijvoorbeeld op het Bio Science Park het vestigingsklimaat heel aantrekkelijk. We zien we dat de afgelopen jaren heel veel bedrijven zich hebben gevestigd. Dat betekent banen. En we zagen al een paar keer dat we de toename van ozb er te laag hadden ingeschat.”
Bevolking denkt mee
Het Leidsch Dagblad en onderzoeksbureau Populytics houden een onderzoek waarin Leidenaars wordt gevraagd hoe zij de begroting binnen de VNG-norm kunnen krijgen. North juicht dat toe: “Ik vind het in ieder geval heel leuk dat inwoners op deze manier betrokken worden bij hoe begroten werkt. Het is natuurlijk een versimpeling, maar het prikkelt de gedachte over de keuzes die je moet maken om een begroting sluitend te krijgen.”
Groei vraagt om investeren
Leiden staat volgens het BDO-rapport op een schuldquote van 105% en die loopt in 2029 zelfs op tot bijna 211%. Burgemeester Peter Heijkoop liet in het rapport van BDO al weten geen zorgen te hebben. “Leiden groeit fors en dat vraagt nu eenmaal om stevige investeringen. We willen die groei dus bewust faciliteren, ook al zet dat onze schuldpositie onder druk. We vinden een hoge schuldquote op zich overigens niet problematisch, zolang we daarmee Leiden sterker maken. Liever een hogere schuld – Leiden staat al jaren rood – en meer voorzieningen voor onze bewoners, dan andersom. We sparen niet, maar investeren.”
Geef een reactie