Vissers, een klimaatsceptische RA uit Heerlen, voert al jaren een juridische en principiële strijd tegen Greenpeace die hij beschuldigt van strafbare activiteiten zoals vernieling, huisvredebreuk en het enteren van schepen. Vissers vocht eerder onder meer vergunningen aan voor expedities naar Antarctica en stelde dat Greenpeace via de Postcodeloterij indirect door deelnemers wordt gefinancierd. Die procedures liepen steeds op niets uit.
Klacht tegen accountant
Om opnieuw te procederen richtte hij samen met zijn zoon een vereniging op (de Rooms Katholieke Nederlandse Antarctica Vereniging St. Servatius en St. Pancratius), die ook in deze tuchtzaak als klager optreedt. De vereniging diende een uitgebreide klacht in tegen de Theoline de Rek, accountant van BDO, die de jaarrekening 2020 van Stichting Greenpeace Council (SGC) controleerde en van een goedkeurende verklaring voorzag. Volgens de klager had de accountant de opdracht niet mogen aannemen en had zij geen goedkeurende verklaring mogen afgeven. Zij zou niet hebben beschikt over een versie van de jaarrekening die gelijktijdig door alle bestuursleden van SGC was ondertekend. De Vereniging trekt daaruit de conclusie dat één van de bestuursleden haar goedkeuring aan de jaarrekening heeft onthouden.
Had mogen tekenen
De Rek heeft verklaard dat zij de bespreking van de jaarrekening door het bestuur heeft bijgewoond. Die bespreking vond vanwege de coronapandemie online plaats. Haar is toen gebleken dat alle bestuursleden zich in de jaarrekening konden vinden. Toen zij haar goedkeurende verklaring afgaf, was er inderdaad nog één bestuurslid dat de jaarrekening op dat moment nog niet fysiek had ondertekend. Het definitieve, gepubliceerde exemplaar van de jaarrekening is wel door alle bestuursleden ondertekend. Het College is van oordeel dat uit de door de accountant geschetste gang van zaken, die door de Vereniging niet is betwist, niet blijkt dat één van de bestuursleden haar goedkeuring aan de jaarrekening heeft onthouden. De hogerberoepsgrond slaagt niet.
Nederlands
Ook de klacht dat Greenpeace zijn jaarrekening in het Nederlands had moeten publiceren en niet in het Engels (in overeenstemming met titel 9 van boek 2 BW. Artikel 362 van Boek 2 BW, artikel 10 van Boek 2 BW en uit artikel 11 van de statuten van SGC) veegde het College van tafel. Er is echter ook nog lid 7 van artikel 362 van Boek 2 BW. Dit stelt dat het mogelijk is om de jaarrekening in een andere taal op te stellen, namelijk als de algemene vergadering daartoe besluit. Omdat SGC een internationale organisatie is waarbinnen op internationaal niveau hoofdzakelijk in het Engels wordt gecommuniceerd, is de jaarrekening in het Engels opgesteld. En daar is niets mis mee, aldus het CBb.
Geen criminele organisatie
De accountantskamer verklaarde eerder in 2022 slechts één onderdeel van de klacht gegrond. In hoger beroep probeerde de vereniging alsnog erkenning te krijgen voor de overige bezwaren en een maatregel af te dwingen. Een centrale stelling van Vissers&zn is dat Greenpeace een criminele organisatie zou zijn. Het CBb verwerpt dat standpunt. Volgens het College is niet aannemelijk gemaakt dat Greenpeace systematisch strafbare feiten pleegt of buiten haar statutaire doel opereert. ‘Dat actievoerders van de in diverse landen gevestigde lokale organisaties in het kader van de door hen georganiseerde demonstraties en activiteiten soms worden opgepakt of aangehouden in verband met (vermeende) strafbare feiten, is onvoldoende om SGC als een criminele organisatie te bestempelen of als een organisatie waarvan de accountant de opdracht om de jaarrekening te controleren had behoren te weigeren’, aldus het CBb.
Jaarrekening overeind
Ook het argument dat de internationale organisatie verantwoordelijk is voor acties van lokale Greenpeace-afdelingen houdt geen stand. Die afdelingen zijn zelfstandige entiteiten en vallen niet onder een centrale leiding van de stichting. Het College verwerpt daarnaast vrijwel alle inhoudelijke bezwaren tegen de jaarrekening en de controle. Zo mocht de accountant uitgaan van instemming van het bestuur, ook al ontbrak op het moment van afgifte nog één handtekening. Ook het gebruik van het Engels als voertaal in de jaarrekening is toegestaan gezien het internationale karakter van de organisatie. Verder oordeelt het CBb dat de gekozen verslaggevingsstandaard (IFRS for SMEs) toelaatbaar is en dat Greenpeace niet kan worden aangemerkt als fondsenwervende instelling waarvoor andere regels gelden.
Beperkte fout
Alleen op een technisch punt krijgen de klagers gelijk. In de jaarrekening en de accountantsverklaring werd onjuist verwezen naar een wettelijke bepaling en werd ten onrechte gesuggereerd dat de gebruikte verslaggevingsstandaard door de EU was vastgesteld. Maar volgens het College is deze fout van geringe betekenis, omdat duidelijk was welke standaard daadwerkelijk is toegepast. Daardoor is de kans op misleiding beperkt.
Geen sanctie
Hoewel bij een gegrond verklaarde klacht in beginsel een maatregel hoort, kan daarvan worden afgezien als de overtreding gering is. Dat is hier het geval, oordeelt het College.
Lees hier de uitspraak.
Hoewel ik de betrokken accountant van harte een vrijspraak gun, is het oordeel terzake de beperkte fout wat vreemd in mijn ogen. Inmiddels toch al de nodige kwaliteitstoetsingen etc meegemaakt ook in de samenstelpraktijk. Daar is een dergelijke fout voldoende voor het aftoetsen van een dossier. In die zin is deze uitspraak er wel eentje om te bewaren wanneer een toetsing aanstaande zou zijn; een beroep hierop kunnen doen zou dan wel eens van waarde kunnen zijn.
Het komt mij voor dat Alexander Vissers RA een beetje de weg kwijt is, de stakker…